مشکل کپی رایت Copyright Infringement در اینستاگرام و راه حل های آن

کپی رایت اینستاگرام

اینستاگرام کار خودش را به عنوان یک پلتفرم سادهٔ به اشتراک گذاری عکس آغاز کرد. اما امروز به یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های اجتماعی در دنیا تبدیل شده و بسیاری از برندهای بزرگ دنیا، عکاس‌ها، موسیقیدانان و بسیاری از هنرمندان بزرگ در سرتاسر دنیا، از این پلتفرم استفاده می‌کنند. طبعاً در چنین شرایطی و با توجه ماهیت ذاتی شبکه‌های اجتماعی که باعث راحت‌تر شدن استفاده از آثار دیگران می‌شود، تخلفات کپی رایت گسترده‌تر شده.

اینستاگرام هم به عنوان شرکتی که در آمریکا فعالیت می‌کند، باید قوانین این کشور در این زمینه را رعایت کند. آمریکا هم قوانین نسبتاً سخت‌گیرانه‌ای در این زمینه دارد. به طور خاص، قانون کپی رایت آثار دیجیتال که در سال ۱۹۹۸ در آمریکا به تصویب رسیده، مورد توجه اینستاگرام است و بر اساس آن عمل می‌کند.

اگر شما محتوای اورجینال تولید می‌کنید و در اینستاگرام به اشتراک می‌گذارید (مثلاً عکس) باید بدانید که تحت حمایت قانون کپی رایت در اینستاگرام هستید و هیچ‌کس نمی‌تواند بدون اجازه، از آثار شما استفاده کنند. همچنین اگر در اینستاگرام خود از عکس‌ها یا ویدئوهای اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگر استفاده می‌کنید، باید بدانید که ممکن است انتشار این محتواها (اگر بدون کسب اجازه باشد) باعث حذف پست‌ها و حتی حذف حساب کاربری شما شود. در ادامه با جزئیات بیشتری توضیح می‌دهیم که قوانین کپی رایت در اینستاگرام چگونه است و چگونه می‌توان از مشکلات احتمالی آن دوری کرد.

کپی رایت چیست؟

کپی رایت (copyright) به مجموعه حقوقی گفته می‌شود که برای پدیدآورندهٔ یک اثر در نظر گرفته شده. در مورد آثار اینستاگرامی که صحبت می‌کنیم، موارد زیر می‌توانند شامل قانون کپی رایت شوند:

  • آثار تصویری و صوتی-تصویری: عکس، نقاشی، فیلم، سریال، بازی رایانه‌ای و غیره.
  • آثار متنی: مقالات روزنامه و مجلات، رمان، شعر، ترانه و غیره.
  • آثار صوتی: فایل سخنرانی، آهنگ، صدای ضبط شده و غیره.

به صورت کلی، زمانی که یک فرد اثر خودش را در اینستاگرام منتشر می‌کند، هم‌چنان صاحب این اثر است و مالکیت از او صلب نمی‌شود. بنابراین این که گفته می‌شود اگر فردی اثرش را در اینستاگرام (و در برخی دیگر از شبکه‌های اجتماعی) منتشر کرده، مالکیت عمومی به آن اثر تعلق می‌گیرد، اشتباه است. ضمن این که اعطای مالکیت به یک اثر، گاهی اوقات می‌تواند پیچیده باشد، خصوصاً در موارد زیر که بعضاً در مورد آن‌ها تصورات اشتباه وجود دارد:

  1. حضور در یک عکس، به معنای داشتن حق مالکیت بر آن عکس نیست. حق مالکیت متعلق به عکاس است.
  2. عکس‌برداری از یک سوژه مشابه، به معنی کپی‌برداری یا تخلف اینستاگرام نیست. به طور مثال، همه می‌توانند از برج آزادی عکس بگیرند. اگر دو عکس مشابه از برج آزادی وجود داشته باشد که دو عکاس مختلف آن را گرفته‌اند، به معنی تخلف کپی رایت نیست.
  3. اگر یک عکاس برای یک آژانس یا خبرگزاری کار می‌کند، ممکن است حقوق عکس‌هایش متعلق به کارفرمایش باشد. این مسائل بستگی به چیزهایی دارد که در قرارداد کاری‌اش ذکر شده.

ضمن این که باید تأکید کنیم که کپی رایت (copyright) هیچ ارتباطی با کپی رایتینگ (copywriting) ندارد و صرفاً شباهت اسمی دارند. برای آشنایی بیشتر با کپی رایتینگ، می‌توانید مقاله‌ای که در این زمینه منتشر کرده‌ایم را بخوانید.

چه مواردی در اینستاگرام، تخلف کپی رایت یا Copyright Infringement محسوب می‌شود؟

تخلف کپی رایت یا Copyright infringement به معنای نادیده گرفتن حقوق یک مولف است. تخلف کپی رایت در اینستاگرام معمولاً به معنای کپی کردن محتوای یک فرد دیگر یا استفاده از آن برای رسیدن به سود مالی بدون اجازهٔ اوست.

از آنجایی که کپی کردن محتواها و آثار دیگران این روزها در شبکه‌های اجتماعی بسیار ساده شده، بسیاری از افراد بدون این که از عواقب احتمالی آن باخبر باشند، این کار را انجام می‌دهند. تخلف کپی‌رایت در اینستاگرام می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • پخش کردن آهنگ‌های دارای حقوق محفوظ، حتی اگر آهنگ را خریداری کرده باشید.
  • ساختن و منتشر کردن ویدئوهایی با موسیقی دارای حقوق محفوظ در پس‌زمینه.
  • انتشار مجدد پست و آثار دیگران، حتی در صورتی که نام صاحب اثر را ذکر کنید و اعلام کنید قصد سواستفاده از حقوق صاحب اثر را ندارید. این روزها عدهٔ زیادی به اشتباه اعلام می‌کنند که ذکر صاحب اثر، شما را از مجازات احتمالی اینستاگرام، مصون می‌دارد. اما ابداً این گونه نیست. ذکر نام صاحب اثر، ممکن است صاحب اثر را راضی کند و مانع ریپورت شدنِ پست شما شود، اما به هیچ وجه حق انتشار آن اثر را به شما نمی‌دهد.
  • کپی کردن محتوای دیگران، حتی اگر از آن بهرهٔ مالی نبرید.
  • ویرایش آثار دیگران و انتشار مجدد آن.
  • انتشار مجدد محتوایی که در شبکه‌های اجتماعی دیگر یا جای دیگری از اینترنت پیدا کرده‌اید.

چگونه تخلف کپی رایت را به اینستاگرام گزارش کنیم؟

شما به راحتی می‌توانید با استفاده از گزینه ریپورت (Report) برای هر پست یا اکانت، و با انتخاب گزینهٔ Intellectual property violation، تخلف دیده شده را گزارش کنید. معمولاً اینستاگرام شما را به یک فرم گزارش کپی رایت ارجاع می‌دهد که باید آن را به صورت کامل پر کنید. همچنین باید دقت کنید که گزارش تخلف کپی رایت، بر خلاف دیگر ریپورت‌های اینستاگرام، به صورت ناشناس ممکن نیست.

آیا اینستاگرام به خاطر تخلف کپی رایت، حساب کاربری ما را می‌بندد؟

جواب کوتاه این سوال: بله، ممکن است اینستاگرام حساب شما را ببندد. ولی معمولاً شدت مجازات در این گونه موارد، به شدت تخلفات بستگی دارد. معمولاً برای یک یا دو مورد تخلف، حساب کاربری بسته نمی‌شود. بلکه فقط پست‌های متخلف حذف می‌شوند و ضمن این که هشداری نیز برای شما ارسال می‌شود که به این روند پایان دهید. در صورت ادامهٔ تخلفات یا گسترده بودن آن‌ها، احتمال حذف حساب کاربری شما بالا خواهد بود.

ضمن این که ممکن است اینستاگرام در حذف محتوای شما دچار اشتباه شده باشد. در این صورت نیز می‌توانید با ثبت کردن یک Dispute، به حذف شدن محتوای خود اعتراض کنید و ثابت کنید که قوانین کپی رایت را نقض نکرده‌اید.

چگونه از تخلف کپی‌رایت یا Copyright Infringement جلوگیری کنیم؟

علاوه بر دانستنی‌های کلی در مورد قوانین کپی‌رایت، باید قوانین کشور محل زندگی و مهم‌تر از آن، قوانین اینستاگرام در مورد کپی‌رایت را به صورت جزئی و دقیق مطالعه کنید. خلاصهٔ قوانین کپی‌رایت اینستاگرام این گونه است: شما نمی توانید بدون اجازه از آثار دیگران استفاده کنید و در صورت وقوع، صاحب اثر می‌تواند شما را گزارش کند و اینستاگرام نیز با شما برخورد خواهد کرد.

دقت کنید که حتی در موارد زیر هم نمی‌توانید قوانین کپی رایت را زیر پا بگذارید و آثار دیگران را منتشر کنید:

  • با نام بردن از صاحب اثر
  • ایجاد تغییرات بر روی اثر و ویرایش مجدد آن
  • پیدا کردن اثر در اینترنت (شبکه‌های اجتماعی یا حتی سرچ گوگل)

راه‌هایی که در ادامه ذکر می‌کنیم، می‌تواند از به وجود آمدن مشکل کپی رایت در اینستاگرام جلوگیری کند:

۱. پرهیز از انتشار محتوایی که خودتان تولید نکرده‌اید

بهترین راه برای این که مطمئن باشید حقوق یک اثر را تضییع نکرده‌اید، این است که به هیچ عنوان از آثاری که خودتان نساخته‌اید، استفاده نکنید. مگر این که مطمئن باشید حقوق استفاده از آن اثر به صورت کامل در اختیار شما قرار گرفته.

۲. برای استفاده از آثار دیگران حتماً اجازه‌نامه کتبی بگیرید

اگر بخواهید از اثر یک شخص دیگر در پست‌ها و یا استوری خود استفاده کنید، به طور قطع باید پیش از آن، از صاحب اثر کسب اجازه کنید. معمولاً در مواردی که شما اثر را برای استفاده خریداری می‌کنید، یک متن و امضایی از صاحب اثر گرفته می‌شود. اما در مواردی که کار به صورت شفاهی و بدون پرداخت صورت می‌پذیرد، چیزی نوشته نمی‌شود. اما پیشنهاد ما این است که حتی در این موارد هم از صاحب اثر اجازه‌نامه کتبی بگیرید.

بسیاری از هنرمندان صرفاً با بردن نامشان در پست، برای انتشار اثرشان رضایت می‌دهند. در این موارد هم بهتر است یک مدرک کتبی از این موضوع داشته باشید و همچنین نام بردن از صاحب اثر را فراموش نکنید.

۳. قوانین و مقررات را به صورت دقیق مطالعه کنید

خواندن قوانین و مقررات مربوط به کپی رایت، می‌تواند کمک زیادی به شما بکند. خصوصاً این که در برخی موارد، استثنائاتی در نظر گرفته شده تحت عنوان «استفادهٔ منصفانه» یا fair use. یعنی شما تحت یک شروط خاص، می‌توانید از برخی آثار کپی‌رایت‌دار (مثل فیلم یا موسیقی) استفاده کنید. مثلاً ممکن است بتوانید از یک آهنگ که دارای حقوق محفوظ است، در اثر خود استفاده کنید، به شرط این که تنها ۳۰ ثانیه از آن اثر در اثر شما باشد.